Aktinik Keratoz

Aktinik keratozlar güneş hasarı olan deride üzeri pürüzlü, pullu lekeler şeklinde görülür.Bu lekeler seboreik keratoz ve keratosis pilaris gibi keratozlardan ayrılmalıdır.

Aktinik keratoz ultraviyole radyasyona maruz kalma sonucu deride anormal deri hücrelerinin gelişimidir. Bu durum prekanseröz ( kanser öncesi) olarak değerlendirilir.

Aktinik keratoz deride çok sayıda, yassı veya hafif kalınlaşmış, pullu veya pürüzlü yüzeyli, deri renginde veya hafif kızarık şekilde görülür.

Özellikle güneş ışığına yoğun bir şekilde maruza kalan el sırtı ve yüz bölgesinde, yüzünde en sık burun, yanak, alt dudak, alın ve şakak bölümlerinde görülür. Genellikle açık tenli kişilerde ve gün içinde açık havada uzun süre çalışanlarda güneşten koruma önlemlerine uymadan çalışanlarda görülür.

El sırtında aktinik keratoz

Aktinik keratozlar tehlikeli midirler?
Solar keratozlar bazen rahatsız edici olabilirler veya kişiler tarafından istenmeyebilirler. Önemli olan bu tip keratozların bazen squamöz hücreli karsinom denilen bir cilt kanserine dönüşebilmesidir. Ondan fazla aktinik keratozu bulunan kişilerde squamöz hücreli karsinom görülme sıklığı Yaklaşık % 10 15 tir.

Solar keratozlar verdikleri rahatsızlıktan dolayı veya deri kanserine dönüşebilme özellikleri nedeniyle tedavi edilmelidirler. Eğer aktinik keratozlar kalınlaşır veya üzerlerinde yara açılırsa muhakkak kontrol edilmelidirler. Squamaz hücreli karsinomlar deri üzerinde volkana benzer oluşumlar şeklinde görülürler.

Aktinik keratozu bulunan kişiler squamöz hücreli kansere dönüşebileceği gibi; bazal hücreli kansere veya melanomada değişebileceklerinden düzenli bir şekilde dermatoloji uzmanı tarafından takip edilmelidir.

Aktinik keratozlar nasıl tedavi edilmelidir?
Aktinik keratozların tedavisi derinin üzerindeki anormal, hasarlı hücrelerin deriden uzaklaştırılması ile tedavi edilir. Böylelikle yeni deri, güneş hasarından korunmuş daha derin hücreleri ile oluşturlur.

Özellikle aşırı güneş hasarına olan ciltlerde tüm aktinik keratozları tedavi etmek mümkün olamayacağındankalınlaşmış ve hassas olan keratozların tedavisi önemlidir, Çünkü bu tip keratozların cilt kanserine dönüşüm açısından riskleri dah yüksektir.

Tedavi seçenekleri nelerdir?
Krioterapi: Derinin sıvı nitrojen ile dondurulması, deri altında su toplamasına neden olarak, derinin üst tabakasının atılmasını sağlar. Yüzdeki keratozlar krioterapi sonrasında 10 günde iyileşirken; el sırtında bu süre 3 haftayı bulabilir. Hafif bir dondurma işlemi genellile yara izi bırakmazken, uzun süreli dondurma işlemi açık renkli bir yara izine neden olur. Keratozlar zaman içinde tkaralyarak, yeniden tedavi edilmek zorunda kalabilirler.

Küretaj ve koter: Bu yöntem özellikle karın keratozlarda tercih edilir. Bu yöntem ile kazınan doku patolojik incelemeye yollanabilir. Genellikle keratozlar keskin bir alet ile kazınır. Keratozun tam tedavisi veya kanamayı durdurmak amaçlı koter işlemi yapılır. İyileşme Birkaç haftayı alır ve hafif yara izi kalır.

Cerrahi çıkartma işlemi: Bu yöntemle aktinik keratozlar dış sınırından çıkartılırlar. Aktinik keratozun tamamı ile çıkarılıp çıkarılmadığını anlama k için patolojik incelemeye gönderilir. Bu yöntem özellikle kanser şüphesi olan hastalarda önemlidir. Genellikle çıkarma işleminden sonra dikiş atılır. Dikişler çıkarılan alanın büyüklüğüne ve yerine göre Birkaç gün içerisinde çıkartılır. Genellikle kalıcı iz kalır.

5-Fluorourasil krem: 5-Fluorourasil krem (5-FU, Efudix) Bu tedavi özellikle yüzde çok sayıda aktinik keratoz bulunduğunda avantajlıdır. Bu krem hasta olan deri alanına günde 1-2 kez 2-4 hafta boyunca uygulanır.Tedavi edilen alan kırmızı, kabukludur ve rahatsızlık hissi vardır. İyileşme krem sonlandırıldığında görülür ve sonuçları mükemmeldir.

Imiquimod: İmiquimod krem şeklinde bir ilaçtır. Etkilene alana haftada 2-3 kez 1-4 ay uygulanır. Bu ilaç dokuda tahriş reaksiyonuna neden olur, bu reaksiyon 3 hafta sürer ve tedaviye devam edildiğinde azalır. Bu reaksiyon kişiden kişiye değişir, bazen çok güçlü olabilir.

Fotodinamik tedavi: Fotodinamik tedavi de, ,ktinik keratoz olan alana önceden porfirin adlı bir fotosensiziter (güneşe duyarlandırıcı) uygulanır. Sonrada güçlü bir ışık uygulanır. Tedavi edilen alanda yanık gelişir ve vir kaç haftada iyileşme olur.

Diklofenak jel: Bu ilaca tolerans fazladır ve aktinik keratoz tedavisinde oldukça başarılıdır.

Aktinik keratozdan nasıl korunulur?
Aktinik keratozlar ancak güneş ışığından kurunularak engellenebilir. Aktinik keratozlara hergün yüksek koruma faktörlü bir güneşten koruyucu uygulandığındagerileme olur. Özellikle dışarıda çalışan açık tenli kişlerde bu koruma çok önemlidir.

İlişkili diğer konular:
Deri kanseri
Skuamöz hücreli karsinom
Bazal hücreli karsinom

Geri Dön